Login Form

Puzzel van de dag

Een pion is een pion!

 

Enkele weken geleden reed ik met een drietal jonge clubgenoten naar het Tata-steel Chess Tournament in Wijk aan Zee. We spraken uiteraard over schaken en over schaakboeken. Tot mijn schrik kende geen van drieën de naam Donner. Jan Hein Donner was jaren lang - zeg tussen het tijdperk Euwe en het tijdperk Timman - Nederlands beste schaker. Hij speelde op alle grote toernooien tegen grootheden als  Fischer, Spassky, Petrosian , Larsen etc. Maar voor mij is Donner vooral onsterfelijk als schrijver. De verzameling van Donners stukken voor m.n. Schaakbulletin en de Volkskrant is gebundeld in het boek “De Koning”. Huilend en in mijn broek piesend van de lach heb ik dit boek meermalen herlezen. Een must voor iedereen die iets met schaken heeft en een het bewijs dat schaken meer is dan een spelletje. Nu ons bestuur nogal de tijd neemt voor het organiseren van schaaktraining voor de jeugd, is er misschien ruimte voor trainingssessies,  waarin ik vertel over de klassieken en hun partijen laat zien?
 
Waarom in godsnaam deze inleiding, vraagt u zich af. Toen ik het verslag schreef van de 4-e ronde van het Open Kampioenschap viel mij op dat veel partijen min of meer werden beslist door de winst, respectievelijk verlies van een pion. Natuurlijk is een pion maar een minimale achterstand, maar uiteindelijk kan hij in het eindspel beslissend zijn. Daarom is een pion voorsprong ook niet niks maar vertegenwoordigt dat ook echt de waarde van een pion! Dat bracht me bij Donner. In De Koning schrijft hij over zijn partij tegen de Joegoslavische houwdegen Velimirovic. Donner gaat in de partij langs de rand van de afgrond maar weet uiteindelijk de partij te winnen dankzij een randpion op a5. Hieronder de ode die Donner brengt aan deze dappere strijder.


 
 
Van Donner naar de topper in groep C, tussen Jan van Delden en Rob vd Steenhoven, is eigenlijk maar een kleine stap. Het was een gelijk opgaande strijd waar Jan wat meer ruimte had. Dit resulteerde eerst in pionwinst, daarna stukwinst en daarna ondekbaar mat. Een keurige overwinning. De andere topwedstrijd was die tussen Jasper vd Rijst en Jan vd Werf. Jans stukken stonden lange tijd dreigend gericht op de lang gerokeerde koning van Jasper. Toch hield Jasper zijn koning goed beveiligd. Uiteindelijk leverde alles Jan een pluspion op, die hij niet wenste te verzilveren in een lang eindspel. Remise dus. Boas Rill verloor ook een lullig pionnetje in de opening tegen Menno van Dijk. De gouden regel is: als je materiaal achter staat vermijd dan stukkenruil. Boas was die regel even vergeten en ruilde zichzelf vlot een verloren eindspel in. Menno maakte het toen dankbaar af. Jac van Dam won ook vroeg in de partij een pionnetje van Jeroen Bensman en koesterde het kleinood het tot eindspel. Toen hij ook nog eens een stuk buit maakte stond de uitslag vast. Al kostte het mat zetten van de kale koning nog best wat hoofdbrekens! Co van Bennekom kwam wat laat binnen, maar maakte niet de fout zich gehaast in het zwaard te storten. Het werd een positionele partij waar Peter Peters net iets beter stond. Pas toen de dame van Peter zich met de aanval ging bemoeien werd de stelling voor Co onhoudbaar. De andere Co (Veenbrink) speelde een evenwichtige partij tegen Frank de Jong. Hoewel wits stukken dreigend stonden won Frank een pionnetje op de damevleugel en loodste in een ingewikkeld toreneindspel heel bekwaam het punt binnen.
 
In groep B moest Reimer Weits zijn koppositie verdedigen tegen Kees Maas. Dat deed hij heel bekwaam. Hoewel Kees naar mijn gevoel met zijn loperpaar net een tikje beter stond, slaagde hij er niet in om Reimer op de knieën te krijgen. Sterker nog: bij een afwikkeling rekende Reimer beter dan Kees en hield een volle toren extra over. De partij van de avond was naar mijn gevoel die tussen Willem Lakeman en Arno Knobbe. Al vroeg in de partij landde een witte loper op f7 en moest de zwarte koning zich verschuilen op d8. Toen daarna ook een witte loper op g7 verscheen leek het einde nabij. Toch vocht Arno zich terug in de partij dankzij een gezamenlijke actie van dame en paard.




Willem hield het hoofd echter koel, neutraliseerde de aanval en won een uitstekende partij. Arno vd Hoeven hoorde ik een paar keer mompelen “ik speel als een oude man” (of woorden van gelijke strekking). Hij had verloren van Dieuwe Bosch, toen hij even was vergeten dat zijn paard d2 veld e4 moest blijven controleren. Dieuwe profiteerde zonder een greintje respect voor Arno’s grijze haren (en zo hoort het ook!). Piet van Dam won ook snel een pion van David Scheers en toen hij zijn meerderheid op de damevleugel in beweging zette zag het er slecht uit voor David. Helaas verloor Piet weer ergens een pion en werd het heel lang heel spannend. Toch werkten Piets stukken beter samen dan die David en haalde hij, zij het met moeite het punt binnen. Bas Dubbeldam speelde lange tijd tegen de stenen muur (Stonewall) van Peter Krijnen. Er was geen doorkomen aan. Toen Peter in het eindspel een pionnetje afsnoepte en later nog één, streed Bas een hopeloze strijd. Jorit Delen leek een gunstige materiaalverhouding over te houden aan een ingewikkeld middenspel met Johan Onnink. Maar toen hij even niet goed op zijn spullen paste, won Johan een stuk en wikkelde af naar een gewonnen eindspel. Hans Bodlaender won een snelle partij van Pieter Toxopeus. Tijdens een venijnige koningsaanval verslikte Pieter zich in de gezamenlijk kracht van wits Dame, loper en paard.
 
In de A-groep maar liefs 3 uitgestelde partijen en één vooruit gespeelde partij. Kom op mannen, de volgende keer die OKH-datum gewoon op tijd vast zetten in je agenda! We willen onze sterspelers natuurlijk op de avond zelf aan het werk zien. Rik Vos had vorige week al van Philip Verlinde gewonnen. De Geier opening die Philip speelde is op zich best aardig, maar toen Rik rustig gezonde zetten bleef doen kwam hij als vanzelf in het voordeel. Uiteindelijk lag wits structurele ruimtevoordeel aan de basis van een uitstekende overwinning van Rik. Zelfde speelde ik een moeilijke partij tegen Nick Hill. Nick speelde de opening voor zijn doen snel en actief. Achteraf vertelde hij me dat hij onlangs deze variant had bekeken. Ik had moeite om goede velden te vinden voor mijn stukken en toen ik een afwikkeling totaal had overzien kwam ik in moeilijkheden. Nick heeft absoluut ergens beslissend voordeel gehad, maar toen hij een paar onhandige zetten deed in tijdnood, keerden de kansen.


 
In deze stelling viel Nicks vlag onder het uitvoeren van de zet Te1-e6. Ik dacht al enige tijd gewonnen te staan, maar in werkelijkheid ben ik in grote moeilijkheden als wit nu 40.Te1-e7 zou spelen! Kijk maar:
·         40. ….b3 41.Tg7+! Dg7 41.Pf6+ Kh8 42.Db8+en mat volgt
·         40…Tc1+ 41.Kh2 h5 42.Pe5 Kh6 43.f4!en wit heeft sterke dreigingen
·         De enige zet is: 40. … h5 en dan na 41.Pe5 Kh6!:
o    42.Tg7lijkt sterk na:
§  42…De5 43.Th7+ Kg5 44.h4+! Kh4 45.g3+ Kg4(45….Kg5 46.f4+;  45…Kh3 46.Dd7+ Df5 47.Th5+ etc.) 46.Db4+ Kf5 (of 46…Kf3) 47.Tf7+ gevolgd door 48.Te7 met damewinst
§  Maar beter is 42..Tc1+ 43.Kh2 De5+ en wint
o    Met 42.Pf7+ Kh7 43.Pg5+ houdt wit gemakkelijk remise

Vincent Verstege en Freek Busstra waren het langst bezig. In een spannende koningsindiër offerde Freek een pion voor mooie tactische kansen. Vincent bleef echter koel, incasseerde nog een pion, gaf een kwaliteit terug en bracht een remise eindspel op het bord. Een hoogstaande partij aan het eind van weer een memorabele ronde!
 

Groep A    
Henk Struikmans  Gerard Vernooij  ...  
Nick Hill Gerard Rill   0-1
Rik Vos - Philip Verlinde  1-0
Vincent Verstege  - Freek Busstra  1/2 - 1/2
Jan de Jonge - Kees Wassink  ...
Joop Jentink - Gerrit Wolters  ...

Groep B    
Kees Maas Reimer Weits  0-1 
Willem Lakeman Arno Knobbe  1-0
Arno vd Hoeven - Dieuwe Bosch  0-1
Piet van Dam  - David Scheers  1-0
Bas Dubbeldam - Peter Krijnen  0-1
Jorit Delen - Johan Onnink  0-1
Hans Bodlaender - Pieter Toxopeus  1-0

Groep C    
Jan van Delden - Rob vd Steenhoven  1-0  
Jasper van der Rijst - Jan van der Werf  1/2 - 1/2
Boas Rill - Menno van Dijk  0-1
Jac van Dam - Jeroen Bensmann  1-0
Co van Bennekom - Peter Peters  0-1
Co Veenbrink - Frank de Jong  0-1

Gerard Rill